Tijdens de Nationale Stakeholdersdag voor de Nederlandse insectensector op 29 oktober 2025 organiseerde het Fieldlab Circulair Verdienen met Insecten in de Peel een drukbezochte workshop in het Provinciehuis Noord-Brabant. Onder de titel De Peel als proeftuin voor insecten kregen deelnemers een inkijk in de plannen voor het fieldlab én werden zij actief betrokken bij het vormgeven van het toekomstige innovatiecentrum en de bijbehorende regionale proeftuin.
De workshop bracht ondernemers, onderzoekers, ketenpartners en beleidsmakers bij elkaar om samen te verkennen hoe de Peel-regio kan uitgroeien tot een plek waar praktijkonderzoek, ketenontwikkeling en leren in de praktijk samenkomen.
Een innovatiecentrum voor praktijk, keten en kennisdeling
Centraal stond de ambitie om in de Peel een regionaal, praktijkgericht innovatie- en onderzoekscentrum te ontwikkelen. Een plek waar ondernemers kunnen ontdekken wat er in de praktijk werkt, waar reststromen worden benut als grondstof voor insectenkweek, waar instappende ondernemers ondersteuning vinden en waar kennisdeling en experimenteerruimte onderdeel zijn van één lerend ecosysteem.
Het fieldlab lichtte toe hoe het werkt aan circulaire insectenketens in de regio, en hoe het innovatiecentrum een knooppunt moet worden voor onderzoek, techniek, training en samenwerking. De workshop diende als open uitnodiging aan deelnemers om deel uit te maken van dit regionale netwerk en mee te denken over de volgende stappen.
Transitieperspectief als vertrekpunt
De sessie startte met een introductie door Esther van der Valk vanuit de transitiekunde: hoe sectoren en regio’s veranderen wanneer bestaande systemen onder druk komen te staan. De Peelregio, waar veel agrarische bedrijven de komende jaren veranderen of verdwijnen, bevindt zich midden in zo’n transitie. Dit creëert ruimte voor nieuwe verdienmodellen, waaronder insectenkweek als schakel in circulaire ketens.
Deelnemers werden uitgenodigd om vanuit hun eigen rol te reflecteren op deze veranderingen: ondernemer, onderzoeker, beleidsmaker of ketenpartner. Niet als toeschouwer, maar als potentiële mede-eigenaar van de transitie. Dit bewustzijn vormde de opmaat naar het interactieve deel van de workshop.
Drie thematafels: van praktijk tot lerende netwerken
In het tweede deel werkten deelnemers in drie thematische tafelgroepen verder aan het toekomstbeeld van de Peel als proeftuin voor insecten.
Tafel 1 – Praktijk en productie
Ondernemers verkenden welke kansen insectenkweek of toepassing van insecten kan bieden binnen hun bedrijfsvoering. Besproken werd welke ondersteuning nodig is om te starten en welke kringlopen of reststromen benut kunnen worden. De tafel maakte inzichtelijk welke deelnemers daadwerkelijk stappen willen zetten richting praktische toepassingen.
Tafel 2 – Ketenontwikkeling en samenwerking
Deze groep richtte zich op de vraag hoe een stevig regionaal netwerk kan worden opgebouwd. Deelnemers formuleerden voorwaarden voor continuïteit, gezamenlijke actie en constructieve samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden.
Tafel 3 – Lerende praktijknetwerken in de Peel
Hier stond centraal hoe een lerend netwerk kan worden vormgegeven waarin kennis en ervaring structureel worden uitgewisseld. Deelnemers bespraken wat hen motiveert om mee te doen en hoe gezamenlijk leren sneller, effectiever en opener georganiseerd kan worden. Een belangrijk inzicht: een sterk netwerk deelt niet alleen antwoorden, maar stelt vooral de juiste vragen die uitnodigen tot gezamenlijke verkenning.
Uitnodiging: samen verder bouwen aan de Peel-regio
De workshop werd afgesloten met een uitnodiging aan deelnemers om actief betrokken te blijven. De energie in de zaal was gericht op gezamenlijk verder bouwen aan een regio waarin insecten bijdragen aan circulaire verdienmodellen én een toekomstbestendige landbouw. Deelnemers worden uitgenodigd mee te denken over de vormgeving van het innovatiecentrum en deel te nemen aan het groeiende netwerk rond circulaire businesscases in de Peel. Dit heeft geleid tot de aanmelding van meerdere ondernemers en beleidsmakers uit de Peel en van ver daarbuiten om aan de slag te gaan.
