Binnen het Fieldlab Circulair Verdienen met Insecten in de Peel werken we aan de ontwikkeling van nieuwe, circulaire ketens waarin insecten een verbindende rol spelen tussen reststromen, landbouw en voedselproductie. Binnen een van deze ketens is onderzoek uitgevoerd naar Anti Nutritionele factoren (ANF) in de BSF–legkipketen, als onderdeel van de bredere fieldlab-aanpak. Vanuit de Peel (een regio met een sterke agrarische basis, een hoge concentratie veehouderij en grote opgaven rond stikstof, bodem en water) bouwen we samen met ondernemers, kennisinstellingen en overheden aan praktische en toekomstbestendige oplossingen.
Het fieldlab kijkt daarbij nadrukkelijk ketenbreed. Naast insectenkweek op moeilijk plaatsbare reststromen en diervoeding doen we ook onderzoek naar de toepassing van frass in bio-based en regeneratieve teelten, en naar de effecten daarvan op bodemkwaliteit, nutriëntenbenutting en waterkwaliteit. Door deze schakels gezamenlijk te onderzoeken, ontstaat inzicht in hoe circulaire insectenketens kunnen bijdragen aan robuustere landbouwsystemen in de Peel.
De BSF–legkipketen als leeromgeving
Een van de ketens waarop het fieldlab zich richt, is die van Black Soldier Fly-larven (BSF) als aanvullende voeding voor legkippen. Deze keten sluit goed aan bij de Peelregio, waar pluimveehouderij, feed-activiteiten en circulaire initiatieven nauw met elkaar verweven zijn.
Binnen deze keten kijken we niet alleen naar technische en economische aspecten, maar ook naar diergezondheid en welzijn. Het voeren van larven aan pluimvee biedt mogelijke kansen voor natuurlijk gedrag, verrijking en welzijn van kippen. Tegelijkertijd besteden we binnen het fieldlab expliciet aandacht aan het welzijn van de insecten zelf, passend bij een zorgvuldige en verantwoorde ontwikkeling van deze keten.
Een van de vraagstukken die daarbij speelt, is de rol van antinutritionele factoren (ANF’s). Om dit onderwerp beter te begrijpen, is binnen het fieldlab recent praktijkgericht onderzoek uitgevoerd.
Onderzoek als onderdeel van het fieldlab programma
Het onderzoek naar ANF’s binnen de BSF–legkipketen is uitgevoerd door masterstudenten van Wageningen University & Research in het kader van een Academic Consultancy Training (ACT), in afstemming met partners uit het fieldlab. Dit type onderzoek past bij de kern van het fieldlab: praktijkonderzoek combineren met wetenschappelijke verdieping, gericht op vragen die leven in de agrarische praktijk.
Door onderzoeksvragen te koppelen aan concrete ketens en regionale toepassingen, ontstaat kennis die direct relevant is voor ondernemers en erfbetreders. Het fieldlab fungeert daarbij als leeromgeving, waarin inzichten worden ontwikkeld voordat keuzes over opschaling en toepassing worden gemaakt.
Van inzicht naar toepasbaarheid
De resultaten van dit onderzoek worden binnen het fieldlab gebruikt om de verdere onderzoeksagenda aan te scherpen. Ze geven richting aan vervolgstappen binnen de BSF–legkipketen en helpen om scherp te krijgen waar kansen liggen en waar aanvullende kennis nodig is.
Daarmee vormt dit onderzoek een bouwsteen binnen het bredere fieldlabprogramma in de Peel. Het doel is steeds om wetenschappelijke inzichten te vertalen naar praktisch toepasbare kennis op het boerenerf, zodat agrariërs, ketenpartijen en adviseurs hier concreet mee aan de slag kunnen.
Fieldlab als schakel tussen kennis en praktijk
Dit onderzoek laat zien hoe het fieldlab functioneert als schakel tussen regio, praktijk en kennisontwikkeling. Door gericht praktijkonderzoek te doen binnen samenhangende ketens – van bodem en water tot dier en ei – bouwen we stap voor stap aan circulaire verdienmodellen met insecten, geworteld in de Peel en toepasbaar in de dagelijkse agrarische praktijk.
